Chương trình quốc tịch bằng đầu tư (Citizenship by Investment – CBI) của Dominica vừa bước sang một giai đoạn mới khi chính phủ nước này chính thức công bố yêu cầu hiện diện thực tế đối với các nhà đầu tư. Đây được xem là một trong những thay đổi quan trọng nhất của chương trình kể từ khi ra đời vào năm 1993, đồng thời phản ánh xu hướng siết chặt quản lý đang diễn ra trên toàn khu vực Caribbean.
Hiện nay, nhà đầu tư có thể sở hữu quốc tịch Dominica với mức đầu tư từ 200.000 USD, thông qua hình thức đóng góp vào quỹ quốc gia hoặc đầu tư bất động sản được Chính phủ phê duyệt. Đổi lại, nhà đầu tư và gia đình có cơ hội nhận quốc tịch thứ hai, được phép song tịch và hưởng quyền miễn thị thực đến Schengen, tổng hơn 140 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Nhờ chi phí đầu tư tương đối thấp so với nhiều chương trình quốc tịch khác, Dominica vẫn là lựa chọn được nhiều nhà đầu tư quốc tế cân nhắc khi tìm kiếm giải pháp mở rộng quyền tự do di chuyển và bảo vệ tài sản toàn cầu.
Từ chương trình “không cần đến quốc gia đầu tư” đến yêu cầu hiện diện thực tế
Trong nhiều năm qua, Dominica được biết đến là một trong những chương trình quốc tịch đầu tư linh hoạt nhất thế giới. Nhà đầu tư có thể hoàn tất toàn bộ quy trình từ nộp hồ sơ, thẩm định đến nhận quốc tịch mà không cần đặt chân đến quốc đảo này.
Tuy nhiên, Thủ tướng Roosevelt Skerrit vừa xác nhận rằng những người được cấp quốc tịch thông qua chương trình CBI trong thời gian tới sẽ phải trực tiếp đến Dominica để nhận hộ chiếu và thực hiện các thủ tục gia hạn hộ chiếu sau này. Đây được xem là một trong những thay đổi quan trọng nhất của chương trình kể từ khi ra đời vào năm 1993. Chính phủ cũng yêu cầu các công dân kinh tế mới dành thời gian lưu trú tại quốc gia này nhằm hiểu rõ hơn về văn hóa, con người và định hướng phát triển của Dominica.
Các quy định chi tiết về thời gian lưu trú và cách thức triển khai dự kiến sẽ được công bố trong ngân sách quốc gia sắp tới.
Một phần của xu hướng cải cách toàn khu vực Caribbean
Theo Chính phủ Dominica, đây không phải là động thái riêng lẻ mà là một phần trong nỗ lực cải tổ các chương trình quốc tịch đầu tư tại Caribbean.
Hiện khu vực này có 5 quốc gia đang vận hành chương trình CBI gồm: Dominica, Antigua and Barbuda, Grenada, Saint Kitts and Nevis và Saint Lucia.
Từ năm 2025, các quốc gia này đã thống nhất định hướng nâng cao tiêu chuẩn quản lý, tăng cường thẩm định và tiến tới áp dụng các yêu cầu về hiện diện thực tế nhằm tạo ra mối liên kết thực chất hơn giữa nhà đầu tư và quốc gia cấp quốc tịch.
Trước đó, Saint Kitts & Nevis cũng đã công bố chiến lược chuyển đổi chương trình theo hướng xây dựng “mối liên kết thực sự” giữa nhà đầu tư và quốc gia, thay vì chỉ tập trung vào yếu tố đầu tư tài chính.
Vì sao Dominica phải thay đổi?
Trong thời gian gần đây, các chương trình quốc tịch đầu tư Caribbean liên tục chịu áp lực từ Mỹ và Liên minh châu Âu liên quan đến vấn đề quản lý, thẩm định hồ sơ và tính minh bạch của người được cấp quốc tịch.
Nhiều quốc gia đang nỗ lực chứng minh rằng các chương trình CBI không chỉ đơn thuần là một hình thức cấp hộ chiếu thông qua đầu tư mà còn tạo ra sự gắn kết thực tế giữa nhà đầu tư và quốc gia tiếp nhận.
Đối với Dominica, nguồn thu từ chương trình CBI đóng vai trò rất quan trọng trong việc phát triển nhà ở, y tế, giáo dục, cơ sở hạ tầng và các dự án chống biến đổi khí hậu. Vì vậy, việc nâng cao tiêu chuẩn chương trình được xem là giải pháp để bảo vệ tính bền vững lâu dài của ngành đầu tư quốc tịch.
Cơ hội nào cho nhà đầu tư?
Mặc dù yêu cầu hiện diện thực tế có thể khiến quy trình đầu tư quốc tịch trở nên chặt chẽ hơn, nhưng đây cũng là tín hiệu tích cực đối với những nhà đầu tư đang tìm kiếm một chương trình có tính ổn định và được quốc tế công nhận.
Xu hướng chung trên toàn cầu hiện nay cho thấy các chương trình đầu tư định cư và đầu tư quốc tịch đang chuyển từ mô hình “đầu tư để sở hữu quyền lợi” sang mô hình “đầu tư gắn với sự kết nối thực chất với quốc gia tiếp nhận”.
Điều này giúp nâng cao uy tín của các hộ chiếu đầu tư trong dài hạn, đồng thời giảm thiểu nguy cơ bị hạn chế quyền miễn thị thực hoặc chịu các biện pháp giám sát từ các quốc gia phát triển.
Đối với những nhà đầu tư đang cân nhắc chương trình quốc tịch Dominica, thời điểm hiện nay được xem là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng. Các hồ sơ nộp trước khi quy định mới chính thức có hiệu lực có thể vẫn được xử lý theo cơ chế hiện hành, tuy nhiên nhà đầu tư nên theo dõi sát các thông báo chính thức từ chính phủ và làm việc với đơn vị tư vấn uy tín để có kế hoạch phù hợp.
Việc Dominica bổ sung yêu cầu hiện diện thực tế không làm giảm sức hấp dẫn của chương trình mà ngược lại cho thấy xu hướng nâng cao tiêu chuẩn đang diễn ra trên toàn thị trường quốc tịch đầu tư.
Trong bối cảnh các quốc gia ngày càng chú trọng đến tính minh bạch và chất lượng nhà đầu tư, những chương trình có khả năng thích ứng với các yêu cầu quốc tế sẽ có nhiều cơ hội duy trì giá trị hộ chiếu và quyền lợi miễn thị thực trong tương lai.
Đây cũng là lý do các nhà đầu tư nên tiếp cận chương trình quốc tịch thứ hai như một chiến lược bảo toàn tài sản, mở rộng cơ hội toàn cầu và xây dựng kế hoạch dự phòng cho gia đình trong dài hạn, thay vì chỉ nhìn vào yếu tố thời gian xử lý hồ sơ hay chi phí đầu tư.